Belangrijkste Punten
- Wennen aan een multifocale bril duurt normaal gesproken 2 tot 4 weken bij consequent dragen
- Klachten zoals duizeligheid, hoofdpijn en misselijkheid zijn normaal tijdens de gewenningsperiode
- Regelmatig en consequent dragen van de bril versnelt het gewenningsproces aanzienlijk
- Bij aanhoudende problemen na 4 weken is controle door een opticien noodzakelijk
- Correcte centrering en pasvorm van de bril zijn cruciaal voor succesvol wennen
Het krijgen van je eerste multifocale bril kan overweldigend aanvoelen. Veel mensen maken zich zorgen over vreemde symptomen zoals duizeligheid, hoofdpijn of het gevoel dat alles scheef staat. De goede nieuws? Deze klachten zijn volkomen normaal en tijdelijk. In dit artikel vertellen we je alles over het wennen aan een multifocale bril en hoe je dit proces kunt versnellen.
De gewenningsperiode verschilt per persoon, maar met de juiste aanpak en wat geduld passen vrijwel alle mensen zich succesvol aan. We behandelen niet alleen wat je kunt verwachten, maar ook praktische tips om sneller gewend te raken aan je nieuwe multifocale brillenglazen.
Wat is een Multifocale Bril?
Een multifocale bril, ook wel progressieve bril genoemd, bevat multifocale glazen met vloeiende sterkteovergangen. Dit betekent dat er geen zichtbare lijnen in het glas zitten, zoals bij een ouderwetse bifocale bril. In plaats daarvan verandert de sterkte geleidelijk van boven naar beneden.
Drie Kijkgebieden
Elke multifocale lens heeft drie verschillende zones:
- Bovenste gedeelte: Voor veraf zien (televisie kijken, autorijden)
- Middelgedeelte: Voor middellange afstanden (computerwerk, koken)
- Onderste gedeelte: Het leesgedeelte onderin voor dichtbij werk (lezen, telefoon)
Deze zones overlopen elkaar naadloos, waardoor je scherp zicht hebt op verschillende afstanden zonder van bril te hoeven wisselen. Dit is een groot voordeel ten opzichte van enkelvoudige brillenglazen, waarbij je verschillende brillen nodig zou hebben.
Verschil met Bifocale Brillen
Traditionele bifocale brillen hebben slechts twee zones met een duidelijk zichtbare lijn ertussen. Multifocale brillen bieden een veel natuurlijker zicht omdat de overgangen geleidelijk zijn. Dit maakt ze idealer voor mensen met presbyopie (ouderdomsverziendheid), maar vereist wel een aanpassingsperiode.
Waarom is Gewenning Nodig?
Je hersenen moeten letterlijk opnieuw leren kijken wanneer je een nieuwe multifocale bril krijgt. Het visueel centrum in je hersenen is gewend aan één sterkte per glas, maar moet nu leren omgaan met verschillende sterktes in één lens.
Nieuwe Manier van Kijken
Met een enkelvoudige bril kun je gewoon je ogen bewegen om ergens naar te kijken. Bij multifocale glazen moet je leren je hoofd mee te bewegen om door het juiste gedeelte van de lens te kijken. Dit vereist nieuwe gewoontes die je hersenen moeten automatiseren.
Aanpassing van het Visueel Systeem
Je ogen en hersenen hebben een complexe samenwerking ontwikkeld over de jaren. Wanneer deze plotseling verandert door een andere sterkte in verschillende delen van de lens, ontstaat er verwarring. Je hersenen krijgen tegenstrijdige signalen en moeten nieuwe neurale verbindingen vormen.
Dit verklaart waarom veel mensen aanvankelijk klachten krijgen. Het is niet omdat er iets mis is met de bril, maar omdat je visuele systeem zich moet aanpassen aan deze nieuwe manier van zien.
Gewenningsperiode: Hoe Lang Duurt Het?
De gemiddelde gewenningstijd voor een multifocale bril ligt tussen 2 tot 4 weken bij consequent dragen. Sommige mensen zijn binnen een week helemaal gewend, terwijl anderen de volledige vier weken nodig hebben.
Factoren die de Gewenningsduur Beïnvloeden
Sterkteverschil: Hoe groter het verschil tussen je oude en nieuwe glazen, hoe lang duurt de aanpassing. Een grote verandering in sterkte verlengt de gewenningsperiode aanzienlijk.
Eerste Keer Multifocaal: Mensen die voor het eerst multifocale brillen dragen, hebben meestal meer tijd nodig dan degenen die overstappen van een oudere multifocale bril naar een nieuwe.
Leeftijd en Flexibiliteit: Hoewel multifocale aanpassing in alle leeftijdsgroepen mogelijk is, kunnen individuele verschillen in neuroplasticiteit de snelheid beïnvloeden.
Kwaliteit van de Glazen: Hoogwaardige progressieve glazen met betere optische technologie maken de aanpassing vaak comfortabeler dan goedkopere alternatieven.
Waarom Consequent Dragen Belangrijk is
Het belangrijkste voor snelle gewenning is de bril continu dragen. Wanneer je afwisselt tussen je nieuwe multifocale bril en je oude bril, verstoor je het leerproces van je hersenen. Je visuele systeem krijgt dan steeds verschillende signalen en kan zich niet goed aanpassen.
Veelvoorkomende Klachten Tijdens Gewenning
De eerste weken met een nieuwe multifocale bril brengen vaak voorspelbare symptomen met zich mee. Deze klachten zijn volkomen normaal en verdwijnen meestal geleidelijk.
Fysieke Symptomen
Duizeligheid en Misselijkheid: Veel mensen ervaren een gevoel alsof de wereld kantelt of beweegt. Dit komt doordat je hersenen de nieuwe optische informatie verkeerd interpreteren. Deze klachten zijn vooral merkbaar bij bewegen of traplopen.
Hoofdpijn en Vermoeide Ogen: Je visuele systeem werkt harder om de nieuwe informatie te verwerken, wat hoofdpijn kan veroorzaken. Dit is vergelijkbaar met hoe je hersenen moe worden van het leren van een nieuwe vaardigheid.
Nek- en Schouderpijn: Door je nieuwe hoofdhouding om door de juiste delen van de lens te kijken, kunnen je nek en schouders gespannen raken. Dit verdwijnt meestal binnen 1-2 weken.
Visuele Problemen
Wazig Zicht in Randzones: Het wazige randgebied van multifocale glazen is technisch onvermijdelijk. Hoogwaardige glazen minimaliseren dit, en tijdens de gewenning leer je automatisch door de heldere zones te kijken.
Problemen met Dieptezicht: De eerste tijd kan het moeilijk zijn om afstanden goed in te schatten, vooral bij activiteiten zoals traplopen of sporten.
Specifieke Uitdagingen
Autorijden met Multifocale Brillen
Autorijden vormt een samengestelde uitdaging omdat je snel moet schakelen tussen verschillende afstanden. Je hebt dichtbij zicht nodig voor je dashboard, middellang zicht voor de weg vlak voor je, en ver zicht voor verkeer in de verte.
Begin met korte ritten overdag in vertrouwde omgevingen. Vermijd nachtelijk rijden totdat je goed gewend bent aan het snel wisselen tussen verschillende kijkafstanden.
Computerwerk en Beeldschermgebruik
Computerwerk vereist voornamelijk middellange afstanden, wat betekent dat je door het middengedeelte van je multifocale glazen moet kijken. Dit kan aanvankelijk oncomfortabel aanvoelen en een aangepaste houding vereisen.
Sporten en Dynamische Activiteiten
Sporters ondervinden specifieke aanpassingsmoeilijkheden door snelle oogbewegingen en dynamische hoofdposities. Het wordt aangeraden om sportactiviteiten uit te stellen totdat je goed gewend bent aan de bril.
Traplopen en Hoogteverschillen
Traplopen kan aanvankelijk onzeker aanvoelen door veranderd dieptezicht en perifere vervormingen. Ga langzamer dan normaal en houd goed vast aan leuningen tijdens de gewenningsperiode.
7 Praktische Tips voor Snelle Gewenning
1. Draag de Bril Consequent en Dagelijks
Dit is absoluut noodzakelijk voor succesvolle aanpassing. Wissel niet tussen je nieuwe multifocale bril en je oude bril. Je hersenen hebben consistentie nodig om de nieuwe visuele informatie te leren verwerken.
2. Draai je Hele Hoofd Mee
In plaats van alleen je ogen te bewegen, moet je leren je hoofd mee te bewegen om door het juiste gedeelte van de lens te kijken. Dit voelt aanvankelijk onnatuurlijk maar wordt snel automatisch.
3. Leer het Juiste Gebruik van Elk Glasgedeelte
- Voor veraf kijken: Kijk door het bovenste deel van de lens
- Voor computerwerk: Gebruik het middengedeelte
- Voor lezen: Kijk door het onderste gedeelte van de lens
4. Oefen Bewust met Verschillende Afstanden
Begin elke dag bewust met oefeningen waarbij je schakelt tussen lezen, computerwerk en ver kijken. Dit helpt je hersenen sneller de juiste associaties te maken.
5. Begin met Eenvoudige Activiteiten
Start met stationaire activiteiten zoals lezen of televisie kijken voordat je overgaat naar complexere taken zoals autorijden of sporten.
6. Zorg voor Goede Verlichting
Bij slecht licht moet je visuele systeem harder werken, wat de aanpassing bemoeilijkt. Zorg voor adequate verlichting bij lezen en computerwerk.
7. Heb Geduld en Gun je Ogen Rust
Wanneer je vermoeide ogen krijgt, gun jezelf korte rustpauzes. Het aanpassingsproces is intensief voor je visuele systeem.
Wanneer Contact Opnemen met de Opticien
Hoewel de meeste aanpassingsproblemen binnen drie weken verdwijnen, zijn er situaties waarin professionele controle noodzakelijk is.
Alarmerende Signalen
- Aanhoudende klachten na 4 weken consequent dragen
- Ernstige hoofdpijn die niet verbetert of zelfs verergert
- Gevoel dat de bril scheef zit of niet goed past
- Blijvend wazig zicht zonder verbetering
- Tekenen van verkeerde centrering, zoals dubbelzien
Belang van Tijdige Controle
Wanneer klachten blijven aanhouden na de normale gewenningsperiode, kan dit wijzen op technische problemen die professionele aandacht vereisen. Het is belangrijk om niet te lang te wachten met een controle.
Mogelijke Aanpassingen door Opticien
Een ervaren opticien kan verschillende aanpassingen maken om je comfort te verbeteren:
Controle en Aanpassing van Brillencentrering
De positie van de brillenglazen ten opzichte van je pupillen moet precies goed zijn. Een kleine afwijking kan grote gevolgen hebben voor je comfort en zicht.
Pasvorm Optimaliseren
Het aanpassen van neuspads en brillenpoten kan de pasvorm aanzienlijk verbeteren. Een gecentreerde bril zit stabiel en comfortabel.
Verificatie van Glassterktes
Soms zijn de glazen niet volgens de juiste sterkte gemaakt, of zijn er meetfouten gemaakt. Een controle kan dit uitsluiten.
Alternatieve Glastypen
Als je huidige glazen echt niet bevallen, kan de opticien andere merken of glastypen voorstellen die beter bij jouw behoeften passen.
Alternatieven bij Gewenningsproblemen
Hoewel de meeste mensen zich succesvol aanpassen aan multifocale brillen, zijn er alternatieven voor degenen die blijvende problemen ervaren.
Multifocale Contactlenzen
Voor sommige mensen zijn multifocale contactlenzen een geschikt alternatief. Deze bieden vergelijkbare functionaliteit maar met een ander comfortprofiel.
Verschillende Enkelvoudige Brillen
Je kunt kiezen voor aparte brillen: één voor veraf en één voor dichtbij werk. Dit elimineert de aanpassingsperiode maar is minder praktisch in het dagelijks gebruik.
Computerbril voor Specifieke Werkzaamheden
Een speciale computerbril met één sterkte voor beeldschermwerk kan nuttig zijn als aanvulling op je multifocale bril.
Wengarantie en Omruilmogelijkheden
Veel opticiens bieden een wengarantie waarbij je binnen een bepaalde periode kunt omruilen naar een ander type bril als de multifocale niet bevalt.
Veelgestelde Vragen
Kan ik tijdens de gewenningsperiode af en toe mijn oude bril dragen?
Het wordt sterk afgeraden om te wisselen tussen oude en nieuwe brillen tijdens de gewenningsperiode, omdat dit het gewenningsproces vertraagt. Je hersenen hebben consistentie nodig om te wennen aan de nieuwe manier van kijken. Alleen in uitzonderlijke gevallen, zoals bij gevaarlijke situaties, mag je tijdelijk terugvallen op je oude bril.
Is het normaal dat ik last heb van mijn nek en schouders?
Ja, dit is normaal tijdens de gewenningsperiode omdat je een nieuwe hoofdhouding aanneemt om door de juiste delen van de glazen te kijken. Deze klachten verdwijnen meestal binnen 1-2 weken wanneer de nieuwe bewegingen automatisch worden. Blijven de klachten langer bestaan, dan kan een controle van de brillenpasvorm nodig zijn.
Waarom zie ik wazig aan de randen van mijn multifocale glazen?
Randzones van multifocale glazen bevatten van nature vervormingen door de complexe glasstructuur. Dit is technisch onvermijdelijk bij multifocale glazen. Hoogwaardigere glazen minimaliseren deze vervormingen, en tijdens de gewenningsperiode leer je automatisch door de heldere zones te kijken.
Kan ik met een nieuwe multifocale bril meteen autorijden?
Het wordt aangeraden om eerst thuis en in vertrouwde omgevingen te oefenen met je multifocale bril voordat je gaat autorijden. Start met korte ritten overdag en vermijd nachtelijk rijden in het begin. Zorg dat je vertrouwd bent met het snel schakelen tussen dashboard, spiegels en ver wegkijken voordat je langere afstanden rijdt.
Wat gebeurt er als ik na 6 weken nog steeds niet gewend ben?
Als je na 6 weken consequent dragen nog significante klachten hebt, is er waarschijnlijk een technisch probleem met de bril. Mogelijke oorzaken zijn verkeerde sterkte, slechte centrering of een niet-passend montuur. Ga terug naar je opticien voor een volledige controle en eventuele aanpassingen of vervanging van de glazen.
Wennen aan een nieuwe multifocale bril vereist geduld en volharding, maar de meeste mensen bereiken uiteindelijk optimaal zicht en hoog comfort. Door consequent dragen, de juiste technieken te leren en goed contact te onderhouden met je opticien, maximaliseer je je kansen op een succesvolle aanpassing. Vergeet niet dat deze initiële investering in aanpassingstijd je jaren van superieur zicht op alle afstanden oplevert.
Trifocale lenzen – het moderne alternatief voor multifocale brillen
Veel mensen met ouderdomsverziendheid of andere zichtproblemen kiezen voor een multifocale bril. Maar zo’n bril heeft nadelen: het wennen kost tijd, het zichtveld is beperkt en regelmatig moet er een nieuwe bril komen.
Trifocale lenzen bieden een slimme oplossing. Ze vervangen de natuurlijke ooglens permanent en zorgen voor scherp zicht dichtbij, veraf én op tussenafstand. Het grote voordeel: het zicht voelt natuurlijker aan dan met een multifocale bril. Je hoeft niet naar het juiste “kijkvlak” te zoeken – je ogen stellen vanzelf scherp.
Ook op financieel vlak zijn trifocale lenzen interessant. Waar je om de twee jaar vaak een dure nieuwe bril moet kopen, is de operatie met trifocale lenzen een eenmalige investering. Op de lange termijn bespaar je dus geld én gedoe.
En nog een voordeel: een trifocale-lensoperatie in Turkije is vaak veel goedkoper dan in Nederland, terwijl de medische kwaliteit gelijk is. Zo combineer je beter zicht met een slimme besparing.